เข้าปีใหม่แล้ว ทำไมต้องตรวจสอบระบบไฟฟ้าประจำปี?

เริ่มต้นศักราชใหม่ หลายองค์กรมักมุ่งเน้นไปที่การตั้งเป้าหมายยอดขายหรือการขยายการผลิต แต่มีสิ่งหนึ่งที่ “สำคัญที่สุด” และมักถูกมองข้ามจนกว่าจะเกิดปัญหา นั่นคือ การบำรุงรักษาระบบไฟฟ้าเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance – PM)

ทำไมเราถึงควรทำ PM ในช่วงต้นปี? คำตอบง่าย ๆ คือ “การตัดไฟตั้งแต่ต้นลม” ครับ การตรวจสอบระบบไฟฟ้าอย่างละเอียดจะช่วยลดความเสี่ยงที่เครื่องจักรจะหยุดทำงานกะทันหัน (Unscheduled Downtime) ซึ่งมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าค่าบำรุงรักษาหลายเท่าตัว ที่สำคัญที่สุดคือการป้องกันอัคคีภัยและความปลอดภัยของบุคลากรในพื้นที่ บทความนี้ผมจะพาไปเจาะลึก 3 จุดยุทธศาสตร์ที่คุณต้องตรวจสอบ เพื่อให้ระบบไฟฟ้าของคุณทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพครับ

🔧 1. เช็คจุดต่อสายว่าหลวมหรือไม่: ภัยเงียบที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า

หลายคนอาจสงสัยว่า “สายไฟที่ต่อไว้ดี ๆ จะหลวมได้อย่างไร?” ในทางวิศวกรรม เมื่อกระแสไฟฟ้าไหลผ่านจุดต่อสาย จะเกิดความร้อนขึ้นตามธรรมชาติ ทำให้โลหะขยายตัว และเมื่อเราปิดเครื่องหรือโหลดลดลง โลหะจะหดตัวลง การขยายและหดตัวซ้ำ ๆ นานวันเข้า ประกอบกับแรงสั่นสะเทือนจากเครื่องจักร จะทำให้จุดขันยึดต่าง ๆ คลายตัวออกครับ

ความเสี่ยงที่ตามมา: เมื่อจุดต่อสายหลวม จะเกิดค่าความต้านทานสูงขึ้นที่จุดนั้น นำไปสู่ความร้อนสะสม (Hot Spot) และหากปล่อยไว้อาจเกิด Arc Fault หรือการกระโดดของกระแสไฟฟ้า ซึ่งเป็นสาเหตุอันดับต้น ๆ ของไฟไหม้ตู้คอนโทรลครับ

เครื่องมือแนะนำ:

• Thermal Camera (กล้องถ่ายภาพความร้อน): เป็นเครื่องมือที่ยอดเยี่ยมที่สุด เพราะสามารถสแกนหาจุดร้อนได้ในขณะที่ระบบยังจ่ายไฟอยู่ โดยไม่ต้องสัมผัสอุปกรณ์
• Clamp Meter: เพื่อตรวจสอบว่ากระแสที่ไหลในสายแต่ละเส้นยังอยู่ในเกณฑ์ปกติหรือไม่

💡 Expert Tip สำหรับวิศวกร: > การทำ PM ควรทำทั้ง 2 สภาวะ คือการใช้ Thermal Scan ในขณะที่มี Load ปกติเพื่อหาจุดร้อน และการ Shutdown เพื่อใช้ประแจปอนด์ (Torque Wrench) กวดขันจุดต่อสายให้ได้ค่าตามที่มาตรฐานผู้ผลิตกำหนดครับ

🔥 2. ตรวจสอบตู้ MDB และความร้อนสะสม: ดูแลหัวใจหลักของอาคาร

ตู้ MDB (Main Distribution Board) เปรียบเสมือน “หัวใจ” ที่สูบฉีดพลังงานไปยังส่วนต่าง ๆ ของโรงงาน หากหัวใจดวงนี้ล้มเหลว ทุกอย่างในอาคารจะหยุดชะงักทันที

สัญญาณอันตรายที่ต้องระวัง:

1. กลิ่นไหม้หรือเสียงคราง (Humming): หากได้ยินเสียงสั่นสะเทือนผิดปกติจากบัสบาร์หรือเบรกเกอร์ นั่นคือสัญญาณของความผิดปกติ
2. ฝุ่นสะสม: ฝุ่นในตู้ไฟฟ้าคือ “เชื้อเพลิง” อย่างดี และยังขัดขวางการระบายความร้อนของอุปกรณ์
3. ความร้อนสะสมในเบรกเกอร์: หากเบรกเกอร์ร้อนเกินไป สปริงภายในอาจล้าและทำให้เกิดการ Trip ผิดพลาด (Nuisance Tripping)

การใช้ Thermal Imaging ตรวจสอบภายในตู้ MDB อย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้เราเห็น “ลายนิ้วมือความร้อน” ของอุปกรณ์แต่ละชิ้น ทำให้เราสามารถเปลี่ยนอะไหล่ที่ใกล้หมดอายุได้ก่อนที่มันจะระเบิดหรือเสียหายจนทำให้ไฟดับทั้งโรงงานครับ

🌍 3. เช็คค่ากราวด์ (Ground Resistance): ปราการด่านสุดท้ายเพื่อความปลอดภัย

ระบบกราวด์หรือระบบสายดิน คือสิ่งที่วิศวกรหลายท่านมักมองข้ามเพราะ “ถ้าไม่มีปัญหา ก็มองไม่เห็นประโยชน์” แต่ในความเป็นจริง ระบบกราวด์คือทางผ่านของกระแสรั่วและไฟกระชาก เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอันตรายต่อชีวิตและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่มีมูลค่าสูง

ค่ากราวด์ที่เหมาะสม: ตามมาตรฐาน วสท. ค่าความต้านทานหลักดินสำหรับระบบไฟฟ้าทั่วไปควรมีค่า ไม่เกิน 5 โอห์ม (ยิ่งน้อยยิ่งดี) อย่างไรก็ตาม สภาพดินที่เปลี่ยนแปลงไปตามฤดูกาลหรือการกัดกร่อนของแท่งกราวด์ใต้ดินอาจทำให้ค่านี้สูงขึ้นได้การตรวจสอบ: ควรใช้ Earth Tester (เครื่องวัดความต้านทานดิน) ตรวจสอบอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง หากพบว่าค่าสูงเกินเกณฑ์ อาจต้องมีการปรับปรุงระบบดิน หรือเพิ่มแท่งกราวด์เพื่อให้ระบบกลับมาปลอดภัยดังเดิม

📈 ประโยชน์ของการทำ Preventive Maintenance ทุกปี

การสละเวลาทำ PM เพียงไม่กี่วันต่อปี ให้ผลลัพธ์ที่คุ้มค่ามหาศาลครับ:

• ลดความเสี่ยงไฟดับแบบไม่คาดคิด: ช่วยให้คุณวางแผนการผลิตได้อย่างแม่นยำ ไม่ต้องสะดุดกับปัญหาหน้างาน
• ลดค่าใช้จ่ายซ่อมฉุกเฉิน: การเปลี่ยนอะไหล่ตามรอบราคาถูกกว่าการจ้างทีมซ่อมเร่งด่วนในช่วงกลางดึกหรือวันหยุดเสมอ
• ยืดอายุอุปกรณ์ไฟฟ้า: อุปกรณ์ที่ทำงานในอุณหภูมิที่เหมาะสมและไม่มีจุดหลวมจะมีอายุการใช้งานที่ยาวนานกว่า

เพิ่มความปลอดภัยให้บุคลากร: ลดความเสี่ยงจากไฟฟ้าดูดและอัคคีภัย สร้างความเชื่อมั่นให้กับพนักงานทุกคน

📣 อย่ารอให้ไฟดับแล้วค่อยแก้ไข

การเริ่มต้นปีด้วยระบบไฟฟ้าที่สมบูรณ์ คือการเริ่มต้นธุรกิจด้วยความมั่นคงครับ หากคุณกำลังมองหาแนวทางในการทำ Preventive Maintenance หรือต้องการเครื่องมือวัดประสิทธิภาพสูงเพื่อสนับสนุนงานบำรุงรักษา

ที่ SCM Premier เราไม่ได้เป็นเพียงผู้จัดจำหน่ายเครื่องมือวัดไฟฟ้าชั้นนำ (อาทิ Kyoritsu, Matek, FNIRSI, Testo, IMARI, SANGI, rainbow, fluke, hioki, Metrel, DIGICON, KEPLER, ifm และแบรนด์ชั้นนำอีกมากมาย) แต่เราคือเพื่อนคู่คิดของวิศวกร เรามีโซลูชันและเครื่องมือวัดที่ครบวงจร ตั้งแต่กล้องถ่ายภาพความร้อน เครื่องวัดค่ากราวด์ ไปจนถึงเครื่องวิเคราะห์คุณภาพไฟฟ้ามาเริ่มวางแผนดูแลระบบไฟฟ้าของคุณตั้งแต่วันนี้ เพื่อความปลอดภัยและความมั่นคงของธุรกิจตลอดทั้งปีครับ 👷‍♂️

---

ติดต่อสอบถามบริการและเครื่องมือวัดไฟฟ้าได้ที่ SCM Premier
Contact Us: https://www.scmpremier.com/contact-us/
Line: @scmpremier
Tel: 02-615-5222
Email: sales@scmpremier.com